Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 9

The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata

पृथोः पुण्यसमाख्यानं ततः प्राचीनबर्हिषम् । इत्येष तुर्यो गदितो विसर्गे स्कंध उत्तमः ॥ ९ ॥

pṛthoḥ puṇyasamākhyānaṃ tataḥ prācīnabarhiṣam | ityeṣa turyo gadito visarge skaṃdha uttamaḥ || 9 ||

Dann folgt die verdienstvolle Erzählung von König Pṛthu, danach die von Prācīnabarhis. So wird der vortreffliche vierte Abschnitt des Visarga-Skandha verkündet.

पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पुण्य-समाख्यानम्the holy narrative
पुण्य-समाख्यानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + समाख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुण्यस्य समाख्यानम्)
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
प्राचीनबर्हिषम्Prācīnabarhiṣ (a king)
प्राचीनबर्हिषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राचीनबर्हिष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय-समास (प्राचीनः बर्हिष् यस्य/प्राचीनं बर्हिः) नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तुर्यःthe fourth
तुर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
गदितःis spoken/declared
गदितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु) > गदित (कृदन्त)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विसर्गेin (the topic of) creation/emission
विसर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
स्कन्धःsection/canto (skandha)
स्कन्धः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उत्तमःexcellent/supreme
उत्तमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Suta (narrating the Anukramanika/outline of topics; within the broader Narada Purana dialogue tradition)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

P
Prithu
P
Pracinabarhis

FAQs

It functions as an Anukramanika marker: it highlights that the narratives of Pṛthu and Prācīnabarhis are counted among the “excellent” topics of the Visarga (secondary creation) portion, signaling their value as dharmic exemplars.

Indirectly: by pointing to kingly narratives traditionally used in Purāṇas to teach devotion, duty, and right governance, it indicates that bhakti and dharma are conveyed through exemplary lives rather than abstract doctrine alone.

No specific Vedanga (Śikṣā, Vyākaraṇa, Chandas, Nirukta, Jyotiṣa, Kalpa) is taught in this verse; it is a structural/contents verse that organizes the Purāṇic material within the Visarga-skandha.