Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata

ब्रह्मोवाच । मरीचे श्रृणु वक्ष्यामि वेदव्यासेन यत्कृतम् । श्रीमद्भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ॥ १ ॥

brahmovāca | marīce śrṛṇu vakṣyāmi vedavyāsena yatkṛtam | śrīmadbhāgavataṃ nāma purāṇaṃ brahmasammitam || 1 ||

Brahmā sprach: „O Marīci, höre. Ich werde dir von dem Werk berichten, das Vedavyāsa verfasst hat: dem Purāṇa namens Śrīmad Bhāgavata, einer Schrift, die als dem Brahman, das heißt dem Veda, ebenbürtig gilt.“

ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; speaker tag
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मरीचेO Marīci
मरीचे:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
वेदव्यासेनby Vedavyāsa
वेदव्यासेन:
कर्ता (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootवेद + व्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (instrumental/agent in passive), एकवचन; तत्पुरुष proper name
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (Relative link/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun referring to the text
कृतम्made, composed
कृतम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formकृत (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; agrees with implied ‘(ग्रन्थम्)’
श्रीमद्भागवतम्the Śrīmad Bhāgavata
श्रीमद्भागवतम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रीमत् + भागवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘श्रीमत् भागवतम्’
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (Naming marker/अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable: ‘called’)
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
समानााधिकरण (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; apposition to ‘श्रीमद्भागवतम्’
ब्रह्मसम्मितम्equal to Brahmā’s (authority), Brahmā-approved
ब्रह्मसम्मितम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + सम्मित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘ब्रह्मणा सम्मितम्’ = ‘equal/approved by Brahmā’ (sense-based)

Brahma

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brahma
M
Marici
V
Vedavyasa
S
Srimad Bhagavata Purana

FAQs

It establishes the Śrīmad Bhāgavata as a supremely authoritative Purāṇa—“brahma-sammitam”—and frames it as a Veda-aligned revelation meant to be heard with reverence.

By glorifying the Bhāgavata Purāṇa—traditionally centered on Bhagavān and devotion—it signals that hearing (śravaṇa) such a text is itself a foundational bhakti practice.

The verse emphasizes textual lineage and authority (who composed it—Vedavyāsa—and its Veda-equivalent status), a key practical principle for śāstra-study rather than a specific Vedāṅga technique like Jyotiṣa or Vyākaraṇa.