Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 82

The Exposition of the Dvādaśī Vow for the Twelve Months

Dvādaśī-vrata-nirṇaya and Mahā-dvādaśī Lakṣaṇas

दधियुक्तं च यावान्नं तिलाज्यं शर्करान्विताम् । दर्भांबुक्षीरमुदितं प्राशनं प्रतिमासिकम् ॥ ८२ ॥

dadhiyuktaṃ ca yāvānnaṃ tilājyaṃ śarkarānvitām | darbhāṃbukṣīramuditaṃ prāśanaṃ pratimāsikam || 82 ||

Jeden Monat soll man die vorgeschriebene Opferkost zu sich nehmen: Gerstenreis mit Joghurt, Sesam mit Ghee und Zucker sowie die genannte Einnahme von Kuśa-(Darbha-)Wasser und Milch – dies sind die monatlichen Observanzen.

दधि-युक्तम्mixed with curd
दधि-युक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदधि (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातु + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष: 'दधिना युक्तम्' (mixed with curd)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यव-अन्नम्barley food
यव-अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष: 'यवानाम् अन्नम्' (barley-food)
तिल-आज्यम्sesame ghee/oil
तिल-आज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक) + आज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष: 'तिलानाम् आज्यम्' (sesame ghee/oil)
शर्करा-अन्विताम्with sugar
शर्करा-अन्विताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशर्करा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अन्वि + इ धातु + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष: 'शर्करया अन्विता' (accompanied with sugar)
दर्भ-अम्बु-क्षीरम्milk (or water) with darbha-grass
दर्भ-अम्बु-क्षीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक) + अम्बु (प्रातिपदिक) + क्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष (determinative): 'दर्भसम्बद्धम् अम्बु/क्षीरम्' (water/milk with darbha)
उदितम्declared/mentioned
उदितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + इ (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त: 'said/declared'
प्राशनम्partaking (food)
प्राशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्र + अश् (धातु) + ल्युट् (कृत्प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्रियावाचक नाम (action noun): 'eating/partaking'
प्रति-मासिकम्monthly (each month)
प्रति-मासिकम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति (अव्यय) + मासिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अव्ययीभाव: 'प्रति मासम्' = monthly/each month

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

N
Narada

FAQs

It frames a pratimāsika (monthly) rule of sacred intake, showing how regulated, sattvic food and ritually purified substances (like kuśa-water and milk) support dharma and the discipline of vrata.

By emphasizing regular, rule-based observance, it supports bhakti through niyama (devotional discipline): offering and partaking in a purified, restrained manner as an act of reverence rather than indulgence.

Kalpa (ritual procedure) is implicit: the verse gives a concise vrata-vidhi detailing what is to be consumed and how it is ritually qualified (e.g., kuśa sanctification), indicating applied dharma through injunction.