Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61

The Account of the Third-day Vow Observed through the Twelve Months

Tṛtīyā-vrata

Devanagari script

फाल्गुनस्य सिते पक्षे तृतीया कुलसौख्यदा । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैः सर्वमङ्गलदा भवेत् ॥ ६१ ॥

Transliteration

phālgunasya site pakṣe tṛtīyā kulasaukhyadā | pūjitā gandhapuṣpādyaiḥ sarvamaṅgaladā bhavet || 61 ||

Translation

Am Tṛtīyā der hellen Hälfte des Monats Phālguna schenkt diese Observanz dem Geschlecht häusliches Glück. Wird sie mit Düften, Blumen und dergleichen verehrt, wird sie zur Spenderin allen Segens und Glücks.

Word by Word

• फाल्गुनस्य: of Phālguna
• फाल्गुनस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: फाल्गुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• सिते: in the bright
• सिते: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पक्षे’ इति विशेषणम् (bright/white)

• पक्षे: fortnight
• पक्षे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• तृतीया: the third (tithi)
• तृतीया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• कुल-सौख्य-दा: giver of family happiness
• कुल-सौख्य-दा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कुल (प्रातिपदिक) + सौख्य (प्रातिपदिक) + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (कुलस्य सौख्यं ददाति इति)

• पूजिता: when worshipped
• पूजिता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘(देवी) पूजिता (सती)’

• गन्ध-पुष्प-आद्यैः: with perfumes, flowers, and the like
• गन्ध-पुष्प-आद्यैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (गन्धश्च पुष्पं च आदयः येषु तैः)

• सर्व-मङ्गल-दा: giver of all auspiciousness
• सर्व-मङ्गल-दा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + मङ्गल (प्रातिपदिक) + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (सर्वं मङ्गलं ददाति)

• भवेत्: would become / is said to be
• भवेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Narada (teaching in dialogue context with the Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: Tṛtīyā-vrata (kula-saukhyadā aspect)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights a tithi-based observance: honoring Phālguna śukla Tṛtīyā with simple pūjā (fragrance and flowers) is said to generate family well-being and overall auspiciousness (sarva-maṅgala).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through accessible acts of reverent worship—offering gandha and puṣpa with devotion—showing that sincere pūjā on sacred times can yield благоприятные results for household life.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It relies on calendrical discipline—knowing the lunar month (Phālguna), fortnight (śukla-pakṣa), and tithi (Tṛtīyā)—which connects to Jyotiṣa/Vedic timekeeping used to time vratas and pūjā.