Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 138

The Description of the Skanda Purāṇa’s Anukramaṇī

Index/Summary

केदारेशो लक्षतीर्थं ततो विष्णुपदीभवम् । मुखारं च्यवनांधास्यं ब्रह्मणश्च सरस्ततः ॥ १३८ ॥

kedāreśo lakṣatīrthaṃ tato viṣṇupadībhavam | mukhāraṃ cyavanāṃdhāsyaṃ brahmaṇaśca sarastataḥ || 138 ||

Dann folgen Kedāreśa und Lakṣa-tīrtha; danach der Ort namens Viṣṇupadī-bhava; ferner Mukhāra, Cyavanas heiliger Platz, Andhāsya und schließlich der See Brahmās.

केदारेशःKedāreśa (lord of Kedāra)
केदारेशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेदार + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (केदारस्य ईशः)
लक्षतीर्थम्Lakṣatīrtha (a named sacred ford)
लक्षतीर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (लक्ष-तीर्थम् = ‘hundred-thousand’/‘lakṣa’ tīrtha, named)
ततःthen/thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण — ‘thereafter’
विष्णुपदीभवम्Viṣṇupadībhava (a named manifestation/place)
विष्णुपदीभवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णुपदी + भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (नामरूपे), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (विष्णुपदी-सम्बन्धी भवः)
मुखारम्Mukhāra (a named place)
मुखारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुखार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम/तीर्थनाम)
च्यवनांधास्यम्Cyavanāndhāsya (a named place/episode)
च्यवनांधास्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootच्यवन + अन्धास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (च्यवनस्य अन्धास्यम्/अन्ध-आस्यं = ‘blind-mouth’/named)
ब्रह्मणःof Brahmā/of Brahman
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सरःthe lake
सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen/thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण — ‘thereafter’

Sage Narada (listing sacred places as part of the Anukramanika-style summary)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

K
Kedaresha
V
Vishnu
B
Brahma
C
Cyavana

FAQs

This verse functions as a concise sacred-geography index: it names a sequence of tīrthas (Kedāreśa, Lakṣa-tīrtha, Viṣṇupadī, etc.), implying that remembrance and visitation of such places is dharmic and merit-bearing within the Purāṇic framework.

Bhakti is suggested through the naming of Viṣṇupadī-bhava—association with Viṣṇu’s ‘footprint’ symbolizes refuge (śaraṇāgati) and devotional remembrance (smaraṇa) of the Lord, even while the passage primarily catalogs tīrthas rather than giving a doctrinal discourse.

No specific Vedāṅga technique (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught here; the practical takeaway is pilgrimage-order awareness—an Anukramaṇikā-style enumeration used for organizing recitation, study, and tīrtha-yātrā planning.