Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Adhyaya 51Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions

रागं कुसुम्भकादीनां कार्पासात् सूत्रमेव च ।

सा स्वयंहारिका नाम हरत्यविरतं द्विज ॥

rāgaṃ kusumbhakādīnāṃ kārpāsāt sūtram eva ca | sā svayaṃhārikā nāma haraty avirataṃ dvija ||

Sie nimmt die Farbstoffe des Saflors und dergleichen hinweg und ebenso den Faden aus der Baumwolle. Sie heißt Svayaṃhārikā, und sie stiehlt ohne Unterlass, o Zweimalgeborener.

रागम्dye/color
रागम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुसुम्भकादीनाम्of kusumbha etc. (dye-stuffs)
कुसुम्भकादीनाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुसुम्भक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘आदि’ समासान्त: कुसुम्भक-आदि (kusumbha etc.)
कार्पासात्from cotton
कार्पासात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootकार्पास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
सूत्रम्thread
सूत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्by herself
स्वयम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
हारिकाtaker-away/stealer (f.)
हारिका:
Pratijñā/Predicate (विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootहारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामार्थक-अव्यय (particle: ‘by name/as’)
हरतिsteals/takes away
हरति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अविरतम्unceasingly
अविरतम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअविरत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (used adverbially)
द्विजO twice-born
द्विज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
Didactic narration addressing a ‘dvija’

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaHousehold economy (textiles/production)Apotropaic classification

FAQs

Household prosperity includes productive crafts (textiles, dyes); the warning encourages safeguarding resources and maintaining order in domestic production and storage.

Dharma/ācāra; not pancalakṣaṇa.

Thread and dye can symbolize continuity and identity; their ‘loss’ mythically encodes fraying of stability and social order when protective discipline is absent.