Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Adhyaya 12The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha

प्रपतन्ति सदा तत्र प्राणिनो नरकौकसः ।

तन्मध्ये च वनं रम्यं स्निग्धपत्रं विभाव्यते ॥

prapatanti sadā tatra prāṇino narakaukasaḥ | tanmadhye ca vanaṃ ramyaṃ snigdhapatraṃ vibhāvyate ||

Die Wesen, die in der Hölle wohnen, stürzen dort unaufhörlich hinab; und mitten darin erblickt man einen anmutigen Wald mit glänzenden, üppig wirkenden Blättern.

प्रपतन्तिfall down
प्रपतन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-पत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; present indicative 3rd plural
सदाalways
सदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
प्राणिनःliving beings
प्राणिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; nominative plural
नरकौकसःdwellers of hell
नरकौकसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनरक + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; nominative plural; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (नरकस्य ओकसः = hell-dwellers)
तत्of that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; in compound with मध्ये; ‘of that’
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative singular; ‘in the middle’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वनम्a forest
वनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; nominative singular (subject of विभाव्यते)
रम्यम्pleasant
रम्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agreeing with वनम्
स्निग्धपत्रम्with glossy leaves
स्निग्धपत्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध + पत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective compound qualifying वनम्; कर्मधारय (स्निग्धं पत्रं यस्य)
विभाव्यतेis perceived / appears
विभाव्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-भा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; present passive/ātmanepada sense ‘appears/is perceived’
Same narrator; didactic description continues

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Illusory allureSuffering and delusionNaraka imagery

FAQs

The ‘pleasant forest’ amid torment warns that craving and misperception persist even in suffering; ethical clarity must be cultivated before consequences ripen.

Serves as dharma-oriented instruction (karmaphala) rather than sarga/pratisarga etc.; Purāṇas often embed such warnings as practical ethics.

The attractive grove represents sense-objects (viṣaya) that appear soothing but conceal harm—an allegory for māyā-like misreading of appearances.