Shloka 5
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
दीर्घबाहुर्महातेजा बलरूपसमन्वित: । सर्वलोकेषु विक्रान्तो भारद्वाज: प्रतापवान्,जिनके श्रेष्ठ रथमें जुते हुए सब प्रकारकी शिक्षाओंमें निपुण, चिकने, मूँगेके समान लाल रंगके, ताँबे-से मुखवाले, सुन्दर तथा अच्छे ढंगसे रथका भार वहन करनेवाले बड़े-बड़े अश्व सुशोभित हो रहे हैं, वे महातेजस्वी दीर्घबाहु, बल एवं रूपसे सम्पन्न तथा समस्त संसारमें विख्यात पराक्रमी प्रतापी वीर भरद्वाजनन्दन द्रोण हैं
arjuna uvāca |
dīrghabāhur mahātejā balarūpasamanvitaḥ |
sarvalokeṣu vikrānto bhāradvājaḥ pratāpavān |
Arjuna sagte: „Langarmig, von großem Glanz durchstrahlt, mit Kraft und edler Erscheinung begabt, in allen Welten für seine Tapferkeit berühmt — das ist der mächtige Bhāradvāja (Droṇa), ein Held von gewaltiger Kühnheit.“ Im ethischen Rahmen des Epos erkennen Arjunas Worte selbst im Gegner Größe und kriegerische Autorität an und spiegeln so das kṣatriya-Ideal wider: Verdienst und Macht zu ehren, während man sich auf die Forderungen des Kampfes rüstet.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse models the warrior-ethic of acknowledging true excellence—strength, splendor, and proven valor—even when it belongs to a formidable opponent. Such recognition supports disciplined judgment rather than envy or denial.
Arjuna identifies and describes Droṇa (called Bhāradvāja), emphasizing his heroic traits and widespread renown, as part of recognizing key figures and their martial stature in the unfolding events of the Virāṭa episode.