Shloka 18
द्रोण-पार्थ-युद्धम्
Droṇa–Pārtha Strategic Engagement
न होनमतिसंक्रुद्धमेको युध्येत संयुगे । अन्यो देवात् सहस्राक्षात् कृष्णाद् वा देवकीसुतात् | आचार्याच्च सपुत्राद् वा भारद्वाजान्महारथात्,“इस समय ये बड़े क्रोधमें भरे हैं; अतः साक्षात् इन्द्र या देवकीनन्दन श्रीकृष्ण अथवा पुत्रसहित महारथी आचार्य द्रोणके सिवा दूसरा कोई इनके साथ अकेला युद्ध नहीं कर सकता
na honamati-saṁkruddham eko yudhyeta saṁyuge | anyo devāt sahasrākṣāt kṛṣṇād vā devakī-sutāt | ācāryāc ca sa-putrād vā bhāradvājān mahā-rathāt ||
In diesem Augenblick sind sie von gewaltigem Zorn entflammt; darum könnte ihnen im Kampf niemand allein standhalten—außer Sahasrākṣa (Indra) selbst, oder Kṛṣṇa, der Sohn Devakīs, oder der Lehrer Droṇa, der große Wagenkrieger aus dem Geschlecht Bharadvājas, selbst wenn er von seinem Sohn begleitet wäre.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the peril of unchecked wrath in warfare and uses heightened comparison to mark extraordinary martial capacity: only beings of divine stature or the greatest human masters (like Droṇa) are deemed fit to confront such fury alone. Implicitly, it warns that anger magnifies danger and demands prudence rather than reckless engagement.
The narrator describes a moment in the Virāṭa episode when certain warriors are intensely enraged and thus exceptionally formidable. Vaiśampāyana states that no ordinary fighter could oppose them single-handedly; only Indra, Kṛṣṇa, or Droṇa (even with his son) could do so—emphasizing the crisis and the scale of the combatants’ power.