Shloka 3
देवविमान-दर्शनम् / The Celestial Assembly and Vimana Spectacle
Bhīṣma–Arjuna Encounter Framed Cosmically
यस्य सूर्यसमा: पठच सपत्ना: स्यु: प्रहारिण: । कथमभ्युदये तेषां न प्रमुह्देत पण्डित:,जिसके सूर्यके समान तेजस्वी और प्रहार करनेमें समर्थ पाँच शत्रु हों और उन शत्रुओंका अभ्युदय हो रहा हो, तो उस दशामें विद्वान् पुरुषको भी कैसे मोह न होगा
yasya sūrya-samāḥ pañca sapatnāḥ syuḥ prahāriṇaḥ | katham abhyudaye teṣāṃ na pramuhyet paṇḍitaḥ ||
Wenn ein Mann fünf rivalisierende Feinde hat, strahlend wie die Sonne und fähig, mit einem Schlag ihr Ziel zu Boden zu strecken, und diese Gegner an Macht und Glück emporsteigen—wie könnte in einem solchen Augenblick selbst ein Weiser völlig ungetrübt bleiben? Das Wort macht deutlich, dass der Aufstieg furchtbarer Widersacher selbst standfestes Urteil erschüttern kann; darum mahnt es zu Wachsamkeit und Selbstbeherrschung unter politischem und kriegerischem Druck.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even wisdom can be shaken when powerful, aggressive rivals gain ascendancy; therefore one should anticipate psychological disturbance in crisis and respond with heightened vigilance, restraint, and strategic clarity.
Bhishma offers a reflective maxim about the destabilizing effect of formidable enemies rising in power, framing the emotional and strategic pressure that accompanies hostile ascendancy in a royal/war context.