Shloka 403
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
समायाद् विरथं दृष्ट्वा त्रिगर्त प्राहरत् तदा । सुशर्माको रथहीन हुआ देखकर राजा विराटके चक्ररक्षक सुप्रसिद्ध वीर मदिराक्ष भी वहाँ आ पहुँचे और त्रिगर्तनरेशपर बाणोंसे प्रहार करने लगे
samāyād virathaṁ dṛṣṭvā trigartaḥ prāharat tadā | suśarmāko rathahīnaḥ huā dekhakara rājā virāṭake cakrarakṣakaḥ suprasiddha vīra madirākṣaḥ bhī vahāṁ ā pahūṁce aura trigartanareśapara bāṇoṁse prahāra karane lage |
Vaiśampāyana sprach: Als man sah, dass der König der Trigarta ohne Streitwagen herankam, schlugen die Krieger sogleich auf ihn ein. In diesem Augenblick traf auch Madirākṣa ein—Vīrāṭas berühmter Held und Hüter des königlichen Rades (des Wagenkorps)—und begann, den trigartischen Herrscher mit Pfeilen zu überschütten. Die Szene betont die Ethik des Schlachtfeldes: den eigenen König und das Reich zu schützen, selbst wenn das Kriegsglück sich wendet.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kṣatriya-dharma in practice: loyal defense of one’s king and realm, swift response to threats, and organized protection of the royal chariot corps even when the enemy’s position changes (here, the Trigarta king being chariotless).
In the battle involving the Trigartas and Virāṭa’s forces, Suśarmā is seen without his chariot. Virāṭa’s famed chariot-guardian Madirākṣa arrives and attacks the Trigarta ruler with arrows, intensifying the combat around the enemy king.