Shloka 89
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
यद्यकार्यशतं कृत्वा कृतं गड़्ाभिषेचनम् । सर्व तत् तस्य गड्ढजाम्भो दहत्यग्निरिवेन्धनम्,जैसे अग्नि ईंधनको जला देती है, उसी प्रकार सैकड़ों निषिद्ध कर्म करके भी यदि गंगास्नान किया जाय तो उसका जल उन सब पापोंको भस्म कर देता है। सत्ययुगमें सभी तीर्थ पुण्यदायक होते हैं। त्रेतामें पुष्करका महत्त्व है। द्वापरमें कुरुक्षेत्र विशेष पुण्यदायक है और कलियुगमें गंगाकी अधिक महिमा बतायी गयी है। पुष्करमें तप करे, महालयमें दान दे, मलय पर्वतमें अग्निपर आरूढ हो और भृगुतुंगमें उपवास करे
yadyakāryaśataṁ kṛtvā kṛtaṁ gaṅgābhiṣecanam | sarva tat tasya gaṅgājāmbho dahatyagnir ivendhanam ||
Pulastya sprach: Selbst wenn ein Mensch Hunderte verbotener Taten begangen hat, so verbrennt doch, sobald er die rituelle Waschung in der Gaṅgā vollzieht, das Wasser der Gaṅgā all diese Sünde – wie Feuer den Brennstoff verzehrt. Diese Lehre preist die reinigende Kraft heiliger Wasser und die abgestufte Vorrangstellung der tīrthas durch die Weltzeitalter: Im Kṛta- (Satya-)Zeitalter sind alle Pilgerstätten fruchtbar an Verdienst; im Tretā-Zeitalter gilt Puṣkara als erhaben; im Dvāpara-Zeitalter ist Kurukṣetra besonders verdienstvoll; und im Kali-Zeitalter wird der Gaṅgā die höchste Herrlichkeit zugesprochen. Darum soll man in Puṣkara Askese (tapas) üben, in Mahālaya Gaben (dāna) spenden, auf dem Malaya-Berg das „Besteigen des Feuers“ (ein strenges Gelübde) vollziehen und in Bhṛgutunga fasten.
पुलस्त्य उवाच