Shloka 39
Bhīmasena’s Discourse on Kāla, Resolve, and the Feasibility of Ajñātavāsa (भीमसेनस्य कालोपदेशः)
धर्मराजाय धीमान् स व्यास: सत्यवतीसुतः । अनुज्ञाय च कौन्तेयं तत्रैवान्तरधीयत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! ऐसा कहकर लोकतत्त्वके ज्ञाता एवं शक्तिशाली योगी परम बुद्धिमान् सत्यवतीनन्दन भगवान् व्यासजीने अपनी शरणमें आये हुए पवित्र धर्मराज युधिष्ठिरको उस अत्युत्तम विद्याका उपदेश किया और कुन्तीकुमारकी अनुमति लेकर फिर वहीं अन्तर्धान हो गये
dharma-rājāya dhīmān sa vyāsaḥ satyavatī-sutaḥ | anujñāya ca kaunteyaṁ tatraivāntaradhīyata ||
Vaiśampāyana sprach: Der weise Vyāsa, Sohn der Satyavatī, hatte Dharma-rāja Yudhiṣṭhira unterwiesen und nahm, mit Zustimmung des Sohnes der Kuntī, Abschied; daraufhin verschwand er an eben jener Stelle. Die Szene betont die Ehrfurcht, die geistiger Unterweisung gebührt: Der Schüler empfängt sie in Demut, und der Lehrer geht ohne Anhaftung.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical discipline around sacred knowledge: instruction is received with reverence, and the teacher departs unattached. It models proper conduct—seeking permission, honoring relationships, and treating spiritual counsel as a solemn, completed act rather than a possession.
Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that Vyāsa, after instructing Yudhiṣṭhira, takes leave with Yudhiṣṭhira’s consent and then disappears on the spot—marking the end of the episode and a transition to what follows.