Shloka 1563
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
व्याधयो विनिवार्यन्ते मृगा व्याधैरिव द्विज । ब्रह्म! (उनका भोग पूरा होनेपर) ओषधियोंका संग्रह करनेवाले चिकित्साकुशल चतुर चिकित्सक उन रोगव्याधियोंका उसी प्रकार निवारण कर देते हैं, जैसे व्याध मृगोंको भगा देते हैं
vyādhayo vinivāryante mṛgā vyādhair iva dvija | brahman (bhoga-pūrṇe) oṣadhī-saṃgraha-kauśala-catura-cikitsakāḥ tā roga-vyādhīḥ tathā vinivārayanti yathā vyādho mṛgān apākaroti ||
Der Jäger sprach: „O Zweimalgeborener, Krankheiten werden abgewehrt, wie Hirsche von Jägern vertrieben werden. Wenn ihr zugemessenes Maß an Leiden seinen Lauf vollendet hat, beseitigt ein kluger Arzt—kundig im Sammeln von Heilkräutern und geübt in der Kunst des Heilens—jene Leiden, so wie ein Jäger die Hirsche auseinanderjagt.“
व्याध उवाच
Educational Q&A
Afflictions are not merely random; they follow a course shaped by prior causes (karma). When that fruition is complete, appropriate means—such as medicine and skilled treatment—can effectively remove the disease, just as a hunter can drive away deer.
The hunter (vyādha), instructing a Brahmin, uses a practical analogy: diseases are dispelled by a competent physician in the same way deer are scattered by hunters. The point supports a broader dharma-teaching that blends moral causality with practical action.