Shloka 1936
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
नाप्रियं प्रतिपश्येयु्वशित्वं यदि वै भवेत् यदि जीव अपने वशमें होते तो वे न मरते और न बूढ़े ही होते। सभी सब तरहकी मनचाही वस्तुओंको प्राप्त कर लेते। किसीको अप्रिय घटना नहीं देखनी पड़ती
nāpriyaṃ pratipaśyeyur vaśitvaṃ yadi vai bhavet | yadi jīvāḥ svavaśe syuḥ na mriyeyuḥ na jarāṃ vrajeyuḥ | sarvāḥ sarvavidhā iṣṭāḥ prāpnuyuḥ, na kaścid apriyaṃ paśyet ||
Der Jäger sprach: „Wenn Lebewesen wahrhaft Herr über sich selbst wären, würden sie weder sterben noch altern. Sie erhielten auf jede Weise alles, was sie begehren, und niemand müsste etwas Unangenehmes mit ansehen. Darum zeigt die Tatsache, dass Menschen Tod, Verfall und unerwünschte Ereignisse erfahren, dass das verkörperte Leben nicht vollständig in der eigenen Gewalt steht.“
व्याध उवाच
Educational Q&A
The verse argues that complete personal control is an illusion: if beings truly had full mastery, they would avoid death, aging, and unpleasant experiences. Recognizing this limitation supports humility, acceptance, and a dharmic response to inevitable suffering rather than entitlement or resentment.
In the Vyādha’s instruction (the hunter’s discourse), he uses a practical observation—no one can prevent aging and death—to correct mistaken ideas about absolute autonomy. He frames ethical insight through everyday reality, guiding the listener toward steadiness and right conduct amid what cannot be controlled.