Shloka 603
Kailāsa-darśana, Badarī-vāsa, and Sarasvatī–Dvaitavana Transition (कैलासदर्शन–बदरीवास–सरस्वतीद्वैतवनगमनम्)
त्वया विमथितं वीर स्ववीर्यतपसो बलात् 'साक्षात् देवराज इन्द्र भी युद्धमें यह सब कार्य करनेकी शक्ति नहीं रखते हैं। हिरण्यपुरका विनाश करनेवाले वीरवर धनंजय! निश्चय ही देवराज इन्द्र आज तुम्हारे ऊपर बहुत प्रसन्न होंगे। वीर! तुमने अपने पराक्रम और तपस्याके बलसे इस आकाशचारी विशाल नगरको तहस-नहस कर डाला, जिसे सम्पूर्ण देवता और असुर मिलकर भी नष्ट नहीं कर सकते थे”
tvayā vimathitaṃ vīra svavīryatapasō balāt | sākṣāt devarāja indro 'pi yuddhe 'smin sarvakāryaṃ kartum na śaknoti | hiraṇyapurasya vināśakartṛ vīravara dhanañjaya niścayaṃ devarāja indra adya tvayi suprasannaḥ | vīra tvayā svaparākramatapasō balād ākāśacāri mahān ayaṃ nagaraḥ vidhvaṃsitaḥ, yaṃ sarve devā asurāś ca sametya 'pi nāśayituṃ na śaknuyuḥ |
Arjuna sprach: „O Held! Durch die Kraft deiner eigenen Tapferkeit und deines tapas (deiner Askese) hast du diese Stadt zerschmettert. Nicht einmal Indra selbst, der König der Götter, hätte die Macht, all dies im Kampf zu vollbringen. O Erster der Krieger, Dhanañjaya, Zerstörer von Hiraṇyapura—Indra ist heute gewiss überaus zufrieden mit dir. Durch deine Heldentat und die aus deinem tapas geborene Stärke hast du diese gewaltige, durch den Himmel ziehende Stadt verwüstet, die selbst alle Götter und Asuras vereint nicht hätten vernichten können.“
अजुन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights that disciplined spiritual power (tapas) joined with righteous courage can accomplish what mere force cannot, and that true excellence earns recognition even from the highest divine authority (Indra).
Arjuna praises a heroic feat: the destruction of the sky-moving city Hiraṇyapura—an achievement portrayed as beyond even Indra’s capacity—implying that Indra is delighted by Arjuna’s extraordinary prowess and ascetic strength.