Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अर्जुनागमनम्

Arjuna’s Arrival and Reunion on the Sacred Mountain

प्राकम्पत महाशैल: प्रामृद्यन्त महाद्रुमा: । ददृशु: सर्वभूतानि पाण्डवाश्व तदद्भुतम्‌,उस समय वह महान्‌ पर्वत हिलने लगा। बड़े-बड़े वृक्ष मिट्टीमें मिल गये। वहाँके समस्त प्राणियों तथा पाण्डवोंने उस अद्भुत घटनाको प्रत्यक्ष देखा

vaiśampāyana uvāca | prākampata mahāśailaḥ prāmṛdyanta mahādrumāḥ | dadṛśuḥ sarvabhūtāni pāṇḍavāś ca tad adbhutam |

Vaiśampāyana sprach: Da begann der große Berg zu beben, und mächtige Bäume wurden zermalmt und in die Erde gedrückt. Alle Wesen dort, und auch die Pāṇḍavas, sahen dieses erstaunliche Ereignis mit eigenen Augen.

प्राकम्पत्shook, trembled
प्राकम्पत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रकम्प्
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, परस्मैपद
महाशैलःthe great mountain
महाशैलः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाशैल
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रामृद्यन्तwere crushed, were ground down
प्रामृद्यन्त:
Karta
TypeVerb
Rootमृद्
Formलङ् (Imperfect), 3, Plural, परस्मैपद
महाद्रुमाःgreat trees
महाद्रुमाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाद्रुम
FormMasculine, Nominative, Plural
ददृशुःsaw
ददृशुः:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
Formलिट् (Perfect), 3, Plural, परस्मैपद
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अद्भुतम्wonderful, marvelous
अद्भुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअद्भुत
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
M
mahāśaila (great mountain)
M
mahādruma (great trees)
S
sarvabhūta (all beings/creatures)

Educational Q&A

The verse highlights how extraordinary disturbances in nature can function as narrative signs of a morally weighty turning point—suggesting that human choices and dharma-related tensions resonate within a larger cosmic order.

A great mountain shakes and huge trees are crushed; all creatures present, along with the Pāṇḍavas, directly witness this astonishing phenomenon.