Shloka 27
Rājarṣi-samāgamaḥ — Yudhiṣṭhirasya Dharma-parīkṣā ca
Meeting the Royal Sage and a Dharmic Audit
प्रजासंक्षेपसमये दण्डहस्तमिवान्तकम् । त॑ं दृष्टवा धर्मराजस्तु परिष्वज्य पुन: पुन:,उन्हें देखकर ऐसा प्रतीत होता था, मानो प्रजाके संहारकालमें दण्ड हाथमें लिये यमराज खड़े हों। भीमसेनको उस अवस्थामें देखकर धर्मराजने उन्हें बार-बार हृदयसे लगाया
prajāsaṃkṣepasamaye daṇḍahastam ivāntakam | taṃ dṛṣṭvā dharmarājas tu pariṣvajya punaḥ punaḥ |
Vaiśampāyana sprach: „In jener Stunde, als es schien, als stünden die Wesen vor der Vernichtung, glich er Yama selbst — dem Tod —, der mit seinem Stab in der Hand dastand. Als König Yudhiṣṭhira ihn in diesem Zustand sah, umarmte er ihn immer wieder, überwältigt von Schmerz und Zuneigung.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid fear and devastation, dharma expresses itself through compassion and humaneness: Yudhiṣṭhira responds not with harsh judgment but with repeated embrace, affirming familial duty, empathy, and moral steadiness in crisis.
Vaiśampāyana describes someone appearing terrifying—like Death holding a staff—yet Yudhiṣṭhira, seeing him in that distressed state, repeatedly embraces him, indicating deep concern and affection (traditionally understood as Yudhiṣṭhira consoling Bhīma after seeing his condition).