Shloka 35
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
प्रज्ञालाभे हि पुरुष: शास्त्राण्येवान्ववेक्षते । शास्त्रनिष्ठ: पुनर्धर्म तस्य हीरड्रमुत्तमम्,प्रज्ञाकी प्राप्ति होनेपर पुरुष केवल शास्त्रवचनोंपर ही दृष्टि रखता है। शास्त्रमें निष्ठा होनेपर वह पुनः धर्म करता है। धर्मका उत्तम अंग है लज्जा, जो धर्मके साथ ही आ जाती है। लज्जाशील मनुष्य पापसे द्वेष रखकर उससे दूर हो जाता है। अतः उसकी धन-सम्पत्ति बढ़ने लगती है। जो जितना ही श्रीसम्पन्न है, वह उतना ही पुरुष माना जाता है
prajñālābhe hi puruṣaḥ śāstrāṇy evānuvīkṣate | śāstraniṣṭhaḥ punaḥ dharmaṃ tasya hīḍram uttamam ||
Yudhiṣṭhira sprach: „Wenn ein Mensch wahre Einsicht erlangt, richtet er seinen Blick allein auf die Śāstras als Führung. In der Autorität des Śāstra gefestigt, handelt er wieder gemäß dem Dharma. Für einen solchen ist das feinste Schmuckstück die Schamhaftigkeit und Bescheidenheit (lajjā): Sie begleitet den Dharma von selbst, wendet den Geist mit Abscheu von der Sünde ab und wird so zur Ursache für Wachstum an Wohlstand und Ansehen.“
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Wisdom leads one to rely on śāstra for guidance; steadfastness in śāstra results in dharmic conduct, whose finest ‘ornament’ is modesty (hīḍā/lajjā), a moral restraint that repels sin and supports prosperity and good repute.
In Udyoga Parva’s counsel-oriented setting, Yudhiṣṭhira articulates an ethical principle: the wise person consults śāstra, lives by dharma, and cultivates modesty as a key marker of righteous character.