Shloka 34

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

Devanagari script

येषामिन्द्रो5प्पकामानां न हरेत्‌ पृथिवीमिमाम्‌ । वीराणां रणधीराणां ये भिन्द्यु: पर्वतानपि

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca |

yeṣām indro 'lpaprakāmānāṁ na haret pṛthivīm imām |

vīrāṇāṁ raṇadhīrāṇāṁ ye bhindyur parvatān api, sañjaya ||

Translation

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Sañjaya, jene Helden—standhaft im Kampf—deren Wille so furchtbar ist, dass selbst Indra, obgleich er nur wenig für sich begehrt, diese Erde nicht gegen sie an sich reißen könnte; jene Krieger, die sogar Berge spalten könnten—gegen solche Pāṇḍavas will mein ruchloser Sohn Duryodhana dennoch Krieg führen, selbst während ich aufschreie und widerspreche.“

Word by Word

• येषाम्: of whom/whose
• येषाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: —, षष्ठी, बहुवचन

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: इन्द्र
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• अपि: even/also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• कामानाम्: of those who desire (it)
• कामानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: काम
• Form: पुं, षष्ठी, बहुवचन

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• हरेत्: could take away/should take away
• Type: Verb
• Root: हृ (हरति)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पृथिवी
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• इमाम्: this
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• वीराणाम्: of heroes
• वीराणाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: पुं, षष्ठी, बहुवचन

• रणधीराणाम्: of those steadfast/brave in battle
• रणधीराणाम्: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: रणधीर
• Form: पुं, षष्ठी, बहुवचन

• ये: who (those who)
• ये: Karta
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

• भिन्द्युः: could split/should split
• Type: Verb
• Root: भिद् (भिनत्ति)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद

• पर्वतान्: mountains
• पर्वतान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पर्वत
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• अपि: even
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• संजय: O Sanjaya
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: पुं, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Sañjaya
• Indra
• Pṛthivī (the earth)
• Pāṇḍavas (implied as the referent of 'those heroes')
• Duryodhana (explicit in the accompanying Gītā Press Hindi context)