Shloka 8
Vānaprastha-vṛtti and the Transition toward the Fourth Āśrama (वानप्रस्थवृत्तिः चतुर्थाश्रमोपक्रमश्च)
एवं होतेन योगेन युज्जानो होवमन्ततः । अपि जिज्ञासमानो5पि शब्दब्रह्मातिवर्तते,इस प्रकार सिद्धिपर्यन्त इस योगका अभ्यास करनेवाला पुरुष यदि ब्रह्मका जिज्ञासु हो तो वेदोक्त सकाम कर्मोकी सीमाको लाँघ जाता है
evaṁ hotena yogena yujjāno hovam antataḥ | api jijñāsamāno 'pi śabda-brahmātivartate ||
Vyāsa sprach: So übersteigt der Mensch, der sich durch dieses wohlgeübte Yoga zügelt und es bis zur letzten Vollendung führt—even wenn er noch ein bloßer Fragender nach Brahman ist—das „Brahman des Klanges“, das heißt den vedischen Bereich ritueller Gebote und begehrensgetriebener Werke.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Steady yoga, carried to completion, enables a seeker to go beyond the Veda’s ritual-and-reward framework (śabda-brahma) and move toward higher Brahman-realization; inner discipline outranks desire-motivated religious action.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa is explaining the transformative power of yoga: even a person still in the stage of inquiry (jijñāsā) can, through accomplished practice, surpass the limits of Vedic ritualism and its fruit-oriented duties.