Shloka 59
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
वर्धमानमृणं तिछेत् परिभूताश्च शत्रव: । जनयन्ति भयं तीव्र व्याधयश्चाप्युपेक्षिता:,“यदि बढ़ता हुआ ऋण रह जाय, तिरस्कृत शत्रु जीवित रहें और उपेक्षित रोग शेष रह जायाँ तो ये सब तीव्र भय उत्पन्न करते हैं
vardhamānam ṛṇaṁ tiṣṭhet paribhūtāś ca śatravaḥ | janayanti bhayaṁ tīvraṁ vyādhayaś cāpy upekṣitāḥ ||
Bhīṣma sprach: Lässt man eine wachsende Schuld bestehen, lässt man gedemütigte Feinde am Leben und lässt man vernachlässigte Krankheiten unbehandelt—so erzeugt jedes davon heftige Furcht. Die Lehre lautet, solchen Gefahren früh zu begegnen, ehe sie anschwellen und Sicherheit wie dharma untergraben.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not postpone dealing with problems that naturally worsen over time—debt, hostile resentment, and illness. Timely resolution is a dharmic form of prudence, preventing small issues from becoming existential threats.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and practical governance. Here he offers a concise warning: certain matters—financial liabilities, embittered foes, and untreated disease—must be addressed promptly because they breed grave fear and instability.