Shloka 16
जनकस्य युद्धोपदेशः — Janaka’s Instruction on Steadfast Battle-Conduct
समानपृष्ठोदरपाणिपादा: पराभवं भीरवो वै व्रजन्ति । अतो भरयार्ता: प्रणिपत्य भूय: कृत्वाञ्जलीनुपतिष्ठन्ति शूरान्,वीरों और कायरोंके पेट, पीठ, हाथ और पैर समान ही होते हैं; तो भी कायर पुरुष जगत्में अपमानको प्राप्त होते हैं। अतः भयसे आतुर हुए वे मनुष्य हाथ जोड़कर बारंबार प्रणाम करते हुए सदा शूरवीरोंकी शरणमें आते हैं
samānapṛṣṭhodarapāṇipādāḥ parābhavaṃ bhīravo vai vrajanti | ato bhayārtāḥ praṇipatya bhūyaḥ kṛtvāñjalīn upatiṣṭhanti śūrān vīrān ||
Bhishma sprach: „Obwohl Feiglinge denselben Rücken, Bauch, dieselben Hände und Füße haben wie die Tapferen, sind es die Zaghaften, die in der Welt Schmach erleiden. Darum, wenn sie von Furcht gepackt werden, verneigen sie sich immer wieder mit gefalteten Händen und suchen Zuflucht bei den Helden und Kühnen.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External sameness of the body does not determine honor; inner courage does. Cowardice leads to social and moral disgrace, and fear makes the timid dependent on the protection of the brave.
In Bhishma’s instruction discourse in the Shanti Parva, he contrasts the brave and the coward: despite identical physical capacities, the coward meets humiliation and, when frightened, repeatedly bows and seeks shelter with heroic men.