Shloka 25

Nakula’s Engagement with Citra-sena and Karṇa’s Sons; Śalya Re-stabilizes the Kaurava Host

Devanagari script

मातड्ढाश्चाप्यदृश्यन्त शरतोमरपीडिता: । पतन्तस्तत्र तत्रैव छिन्ना भ्रसदृशा रणे,रणभूमिमें बाणों और तोमरोंकी मारसे पीड़ित हो जहाँ-तहाँ गिरते हुए मतवाले हाथी भी कटे हुए बादलोंके समान दिखायी देते थे

Transliteration

mattaḍḍhāś cāpy adṛśyanta śaratomarapīḍitāḥ | patantas tatra tatraiva chinnā bhrasadṛśā raṇe ||

Translation

Sañjaya sprach: Selbst die rasenden Elefanten, gequält von Pfeilsalven und Tomara-Speeren, sah man hier und dort auf dem Schlachtfeld zusammenbrechen—zerstückelt und verstreut, wie zerrissene Wolkenmassen. Die Szene unterstreicht die brutale, unterschiedslose Gewalt des Krieges, in dem selbst die mächtigsten Kreaturen im Waffenprall zu Trümmern werden.

Word by Word

मातङ्गाःelephants

चand

अपिalso

अदृश्यन्तwere seen/appeared

शरby arrows

तोमरby javelins/spears

पीडिताःafflicted/tormented

पतन्तःfalling

तत्रthere

तत्रhere and there

एवindeed/just

छिन्नाःcut down/severed

भ्रसदृशाःcloud-like (resembling clouds)

रणेin battle

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

elephants

arrows (śara)

tomara-spears (tomara)

battlefield (raṇa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes