Shloka 24
Nakula’s Engagement with Citra-sena and Karṇa’s Sons; Śalya Re-stabilizes the Kaurava Host
वहाँ सैकड़ों कबन्ध सब ओर बिखरे पड़े थे। छत्र और चँवर भरे हुए थे। उन सबसे वह सेनारूपी वन फूलोंसे व्याप्त हुए विशाल विपिनके समान सुशोभित होता था ।। तत्र योधा महाराज विचरन्तो हाभीतवत् । दृश्यन्ते रुधिराक्ताज़: पुष्पिता इव किंशुका:,महाराज! वहाँ खूनसे लथपथ शरीर लेकर निर्भय-से विचरनेवाले योद्धा फूले हुए पलाशवृक्षोंके समान दिखायी देते थे
tatra yodhā mahārāja vicaranto hy abhītavat | dṛśyante rudhirāktāṅgāḥ puṣpitā iva kiṃśukāḥ ||
Sañjaya sagte: „Dort, o König, bewegten sich die Krieger umher, als kennten sie keine Furcht. Ihre vom Blut geschmierten Leiber glichen kiṃśuka-Bäumen (pālāśa) in voller Blüte.“ Das Bild steigert die moralische Spannung der Schlacht: Was aus der Ferne „schön“ wirkt, ist in Wahrheit das schreckliche Erblühen der Gewalt, in dem Mut und Abstumpfung mitten im Leiden nebeneinander bestehen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a striking simile to expose the moral ambiguity of war: blood makes the warriors look like flowering trees, suggesting how violence can be aesthetically framed while remaining horrific. It invites reflection on dharma in battle—courage and fearlessness may persist, yet the scene is saturated with suffering and the cost of conflict.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra what he ‘sees’ on the battlefield: warriors roam about seemingly fearless, their limbs covered in blood. From a distance they resemble red-blossomed kiṃśuka (palāśa) trees, emphasizing the battlefield’s grim, forest-like spectacle.