Shloka 68
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
तेजसस्तपसश्चास्य योगस्य च महात्मन: । ऐसा कहनेवाले ज्ञानी नारदमुनिको देवताओंने महामुनि जैगीषव्यकी प्रशंसा करते हुए इस प्रकार उत्तर दिया--'आपको ऐसी बात नहीं कहनी चाहिये; क्योंकि प्रभाव, तेज, तपस्या और योगकी दृष्टिसे इन महात्मासे बढ़कर दूसरा कोई नहीं है” || ६६-६७ $ ।।
tejasas tapasaś cāsya yogasya ca mahātmanaḥ | evaṃ vadati viduṣi nāradamunau devatā mahāmuniṃ jaigīṣavyaṃ praśaṃsanta idaṃ pratyūcuḥ— “na tvayā evam uktavyaṃ; prabhāva-tejas-tapas-yoga-dṛṣṭyā hi etasmān mahātmanaḥ paro nāsti” || 66–67 || evaṃ prabhāvo dharmātmā jaigīṣavyas tathāsīt | tayor idaṃ sthānavaraṃ tīrthaṃ caiva mahātmanaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Als der weise Seher Nārada so geredet hatte, erwiderten die Götter—während sie den großen Weisen Jaigīṣavya priesen—: „So solltest du nicht sprechen. An Einfluss, Glanz, Askese und yogischer Kraft ist niemand größer als diese hochgesinnte Seele.“ So war Jaigīṣavya in Wahrheit: ein dharmischer Mann von außergewöhnlicher Macht. Jener Ort wurde zu einer erlesenen heiligen Stätte und zu einem Pilgerort (Tīrtha), der mit diesen großen Seelen verbunden ist.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True spiritual greatness is measured by inner influence (prabhāva), radiance (tejas), disciplined austerity (tapas), and yogic mastery (yoga). The passage also cautions against careless comparison and urges humility before genuine merit.
Nārada makes a remark that prompts the gods to respond by extolling the sage Jaigīṣavya as unsurpassed in spiritual qualities. The text then notes that, because of such great souls, the associated location becomes an eminent tīrtha (pilgrimage site).