Shloka 31
(यमौ च चेकिताननश्न प्रहृष्टाश्न प्रभद्रका: । नानादेश्याश्न ये शूरा: शिष्टा युद्धाभिनन्दिन: ।। ते सर्वे सहिता हृष्टा: परिवद्रुर्धनंजयम् । रिरक्षिषन्त: शत्रुघ्नं पत्त्यश्चवरथकुञ्जरै: ।। धनंजयस्य विजये धृता: कर्णवधेडपि च । नकुल, सहदेव, चेकितान, हर्षमें भरे हुए प्रभद्रकगण, नाना देशोंके निवासी और युद्धका अभिनन्दन करनेवाले अवशिष्ट शूरवीर--ये सब-के-सब हर्षमें भरकर एक साथ अर्जुनको चारों ओरसे घेरकर खड़े हो गये। वे पैदल, घुड़सवार, रथों और हाथियोंद्वारा शत्रुसूदन अर्जुनकी रक्षा करना चाहते थे। उन्होंने अर्जुनकी विजय और कर्णके वधके लिये दृढ़ निश्चय कर लिया था। तथैव तावका: सर्वे यत्ता: सेनाप्रहारिण: । दुर्योधनमुखा राजन् कर्ण जुगुपुराहवे ।) राजन! इसी प्रकार दुर्योधन आदि आपके सभी पुत्र सावधान एवं शत्रुसेनाओंपर प्रहार करनेके लिये उद्यत हो युद्धस्थलमें कर्णकी रक्षा करने लगे। तावकानां रणे कर्णो ग्लहो ह्यासीद् विशाम्पते । तथैव पाण्डवेयानां ग्लह: पार्थो5भवत् तदा,प्रजानाथ! आपकी ओरसे युद्धरूपी जूएमें कर्णको दाँवपर लगा दिया गया था। इसी प्रकार पाण्डवपक्षकी ओरसे कुन्तीकुमार अर्जुन दाँवपर चढ़ गये थे
sañjaya uvāca |
yamau ca cekitānaś ca prahṛṣṭāś ca prabhadrakāḥ |
nānādeśyāś ca ye śūrāḥ śiṣṭā yuddhābhinandinaḥ ||
te sarve sahitā hṛṣṭāḥ parivavruḥ dhanañjayam |
rakṣiṣyantaḥ śatrughnaṃ patty-aśva-ratha-kuñjaraiḥ ||
dhanañjayasya vijaye dhṛtāḥ karṇa-vadhe ’pi ca |
tathaiva tāvakāḥ sarve yattāḥ senā-prahāriṇaḥ |
duryodhana-mukhā rājan karṇaṃ jugupur āhave ||
tāvakānāṃ raṇe karṇo glaho hy āsīd viśāṃpate |
tathaiva pāṇḍaveyānāṃ glahaḥ pārtho ’bhavat tadā ||
Sañjaya sprach: Die Zwillingssöhne Mādrīs (Nakula und Sahadeva), dazu Cekitāna und die Prabhadrakas—voller Jubel—sowie andere tapfere Krieger aus vielen Ländern, disziplinierte Männer, die den Kampf liebten, sie alle, einmütig frohlockend, bildeten einen schützenden Ring um Dhanañjaya (Arjuna). Mit Fußvolk, Reitern, Streitwagen und Elefanten suchten sie Arjuna, den Feindbezwinger, zu bewahren, fest entschlossen zu seinem Sieg und auch zur Tötung Karṇas. Ebenso, o König, standen all deine Krieger—von Duryodhana angeführt—wachsam bereit, begierig, die feindlichen Heere zu treffen, und im Gefecht schützten sie Karṇa. In diesem Krieg, o Herr der Völker, war Karṇa der Einsatz auf deiner Seite, und ebenso wurde bei den Pāṇḍavas Pārtha (Arjuna) zum Einsatz—jedes Heer setzte Hoffnung und Ehre auf seinen Streiter.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights collective responsibility in war: each side rallies around its chosen champion, treating him as a ‘stake’ (glaha). Ethically, it shows how loyalty and resolve can intensify conflict—armies invest honor and destiny in individuals, turning personal duels into communal, high-stakes commitments.
Pāṇḍava allies—Nakula, Sahadeva, Cekitāna, the Prabhadrakas, and other warriors—surround and protect Arjuna with all four arms of the army (infantry, cavalry, chariots, elephants), determined to secure his victory and Karṇa’s death. Simultaneously, the Kauravas led by Duryodhana protect Karṇa. Sañjaya frames both Karṇa and Arjuna as the respective ‘wagers’ in the battle-game.