Shloka 78
“रणभूमिमें अभिमन्युके सामने खड़े होनेकी शक्ति कर्णमें नहीं रह गयी थी। वह सुभद्राकुमारके बाणोंसे छिन्न-भिन्न हो खूनसे लथपथ एवं अचेत हो गया था ।।
niḥśvasan krodha-saṃdīpto vimukhaḥ sāyakārdītaḥ | apayāna-kṛtotsāho nirāśaś cāpi jīvite ||
Sañjaya sprach: Schwer keuchend und von Zorn entflammt wandte sich Karṇa — verwundet und von Abhimanyus Pfeilen bedrängt — vom Kampf ab. Sein Mut neigte sich nun allein zum Rückzug, ja selbst die Hoffnung auf das eigene Leben war ihm entschwunden. Die Szene zeigt, wie im Krieg Stolz und Wut in Verzweiflung zusammenbrechen können, wenn sie überlegener Tapferkeit und unerbittlicher Kunst begegnen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral-psychological truth of the battlefield: anger does not guarantee strength. When one’s conduct is driven by wrath and ego rather than steady dharma and discipline, courage can quickly degrade into panic and hopelessness under pressure.
Sañjaya reports that Karṇa, struck repeatedly by Abhimanyu’s arrows, is in visible distress—panting, enraged, yet turning away from combat. His resolve shifts toward retreat, and he becomes doubtful even about surviving.