Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सैन्यप्रशंसा, भेदनवृत्तान्त-प्रश्नः

Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Praise of the Host and Inquiry after the Breach

विस्फार्य च धरनूंष्यन्ये ज्या: परे परिमृज्य च । विनिःश्वसन्तः प्राक्रोशन्‌ क्वेदानीं स धनंजय:,कोई धनुष खींचकर और कोई प्रत्यंचापर हाथ फेरकर रोषपूर्ण उच्छवास लेते हुए चिल्ला-चिल्लाकर कहते थे कि इस समय वह अर्जुन कहाँ है?

visphārya ca dhanuṃṣy anye jyāḥ pare parimṛjya ca | viniḥśvasantaḥ prākrośan kvedānīṃ sa dhanaṃjayaḥ ||

Sañjaya sprach: Manche spannten ihre Bögen straff, andere strichen über die Sehnen und richteten sie. Zornig ausatmend schrien sie laut: „Wo ist jetzt jener Dhanañjaya (Arjuna)?“

विस्फार्यhaving stretched/drawn (tight)
विस्फार्य:
TypeVerb
Rootविस्फारय् (धातु: स्फार्/स्फुर् caus.)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), कर्तरि
and
:
TypeIndeclinable
Root
धनूंषिbows
धनूंषि:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Plural
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
ज्याःbowstrings
ज्याः:
Karma
TypeNoun
Rootज्या
FormFeminine, Accusative, Plural
परेothers (the rest)
परे:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Plural
परिमृज्यhaving rubbed/handled (wiped over)
परिमृज्य:
TypeVerb
Rootपरि-मृज्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), कर्तरि
and
:
TypeIndeclinable
Root
विनिःश्वसन्तःbreathing out heavily, sighing
विनिःश्वसन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-निः-श्वस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
प्राक्रोशन्they shouted/wailed
प्राक्रोशन्:
TypeVerb
Rootप्र-क्रुश्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, Parasmaipada
क्वwhere?
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व
इदानीम्now, at this time
इदानीम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइदानीम्
सःhe, that (man)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Dhanañjaya)
B
bows (dhanuṣ)
B
bowstrings (jyā)