Shloka 20
Droṇa-parva Adhyāya 47 — Abhimanyu’s rapid exchanges, counsel to disable his chariot-system
त॑ं कोसलानामधिप: कर्णिनाताडयद्धुदि । स तस्याश्चान् ध्वजं चाप॑ सूतं चापातयत् क्षितौ,तत्पश्चात् कोसलनरेश बृहदबलने एक बाणद्वारा अभिमन्युकी छातीमें चोट पहुँचायी। यह देख अभिमन्युने उनके चारों घोड़ों तथा ध्वज, धनुष एवं सारथिको भी पृथ्वीपर मार गिराया
sañjaya uvāca | taṃ kosalānām adhipaḥ karṇinā tāḍayad yudhi | sa tasyāś cāśvān dhvajaṃ cāpaṃ sūtaṃ cāpātayat kṣitau | tatpaścāt kosalanareśo bṛhadbalenaikabāṇenābhimanyor vakṣasi prahāram akarot | tad dṛṣṭvābhimanyus tasya caturo hayān dhvajaṃ dhanur sārathiṃ ca pṛthivyāṃ nipātayām āsa |
Sañjaya sprach: Mitten im tobenden Kampf traf der Herr der Kośalas Abhimanyu mit einem Pfeil. Abhimanyu erwiderte den Schlag und streckte die Pferde jenes Königs, sein Banner, seinen Bogen und sogar seinen Wagenlenker zu Boden. Dann durchbohrte der Kośala-Herrscher, von großer Kraft, Abhimanyus Brust mit einem einzigen Schaft. Als Abhimanyu dies sah, brachte er abermals die vier Rosse des Gegners zu Fall, samt Banner, Bogen und Lenker—ein Bild der unerbittlichen kṣatriya-Kriegsethik, in der auf Können sogleich Gegenkönnen folgt, während die Gewalt sich steigert.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya code in wartime: immediate response to attack, skill matched by counter-skill, and the grim moral atmosphere where honor is pursued through martial prowess even as suffering increases.
Sañjaya describes a duel-like exchange: the Kośala king strikes Abhimanyu; Abhimanyu counters by bringing down the enemy’s horses, banner, bow, and charioteer; then the Kośala king lands a powerful single-arrow blow to Abhimanyu’s chest, after which Abhimanyu again fells the opponent’s key chariot components.