Shloka 10
अध्याय ३१ — द्रोणानीके तुमुलसंग्रामः
The Tumultuous Battle around Droṇa’s Formation
अकम्पनीया: शत्रूणां बभूवुस्तत्र पाण्डवा: | अकम्पयन्ननीकानि स्मरन्त: क्लेशमात्मन:,उस समय पाण्डवोंको शत्रुदलके लोग विचलित न कर सके। वे अपनेको दिये गये क्लेशोंको याद करके आपके सैनिकोंको कँपा रहे थे
akampanīyāḥ śatrūṇāṃ babhūvus tatra pāṇḍavāḥ | akampayann anīkāni smarantaḥ kleśam ātmanaḥ ||
Sañjaya sprach: Dort erwiesen sich die Pāṇḍavas ihren Feinden gegenüber als unerschütterlich; eingedenk der Leiden, die man ihnen zugefügt hatte, ließen sie nun deinerseits die Schlachtordnungen erzittern.
संजय उवाच
Educational Q&A
Steadfastness in crisis is strengthened by memory of endured hardship; when suffering is integrated into purpose, it becomes moral and psychological force—here, the Pāṇḍavas’ resilience translates into disciplined effectiveness in battle.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍavas cannot be shaken by their opponents; instead, recalling their own past afflictions, they shake the Kaurava battle-arrays and press the fight with renewed intensity.