Shloka 45
Devanagari script
पितेव नित्यं सौहार्दात् पितेव हि च धर्मत: । सो5ल््पकालस्य राज्यस्य कारणादू घातितो गुरु:,जो सदा पिताकी भाँति हमलोगोंपर स्नेह रखते और हमारा हित चाहते थे, धर्मदृष्टिसे भी जो हमारे पिताके ही तुल्य थे, उन्हीं गुरुदेवको हमने इस क्षणभंगुर राज्यके लिये मरवा दिया
Translation
Jener Guru hegte stets aus Zuneigung Liebe zu uns wie ein Vater, und auch dem Dharma nach war er uns wie ein Vater. Doch um eines flüchtigen Reiches willen haben wir bewirkt, dass der Lehrer getötet wurde.
Word by Word
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
सौहार्दात्from affection/friendliness
सौहार्दात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसौहार्द
FormNeuter, Ablative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
धर्मतःaccording to dharma / by righteousness
धर्मतः:
TypeIndeclinable
Rootधर्म
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अल्पकालस्यof short duration (time)
अल्पकालस्य:
TypeNoun
Rootअल्पकाल
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्यस्यof the kingdom
राज्यस्य:
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Genitive, Singular
कारणात्because of / from the cause
कारणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Ablative, Singular
उघातितःkilled/struck down
उघातितः:
TypeAdjective
Rootउद्-घातित
FormMasculine, Nominative, Singular
गुरुःteacher, preceptor
गुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes