Shloka 54
शरचापेन्धनो द्रोण: क्षत्रं दहहति तेजसा । धनुष-बाणरूपी ईंधनसे युक्त हो तेजसे अग्निके समान प्रज्वलित होनेवाले ये द्रोणाचार्य अपने प्रभावसे क्षत्रियोंकी दग्ध कर रहे हैं || ५३ ह ।। पुरा करोति निःशेषां पाण्डवानामनीकिनीम्
śaracāpendhano droṇaḥ kṣatraṃ dahati tejasā | dhanuṣ-bāṇarūpīndhanase yukto tejasāgnisamaḥ prajvalito 'yaṃ droṇācāryaḥ svaprabhāvena kṣatriyān dagdhān karoti || purā karoti niḥśeṣāṃ pāṇḍavānām anīkinīm |
Bhīmasena sprach: „Droṇa, mit Bogen und Pfeilen als Brennstoff, verbrennt das Kriegerheer im Brand seiner Kraft. Wie ein Feuer, genährt von Bogen und Schaft, sengt der Lehrmeister — lodernd vor Kampfesenergie — die Kṣatriyas durch schiere Macht und macht das Heer der Pāṇḍavas gänzlich öde.“
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The verse frames battlefield prowess as a consuming fire: when martial power is unchecked, it devastates entire hosts. Ethically, it highlights the tragic cost of war and the tension between a warrior’s duty and the catastrophic consequences of that duty when directed against one’s own kin and former students.
Bhīma describes Droṇa’s overwhelming effectiveness in battle. Using a fire metaphor—bow and arrows as fuel—he laments that Droṇa is scorching the Kṣatriya forces and reducing the Pāṇḍavas’ army toward annihilation.