Shloka 4
सर्वथा परिहीना: सम तेजसा च बलेन च | भवता पाल्यमानास्ते विवर्धन्ते पुन: पुनः,हमलोग तेज और बलसे सर्वथा हीन हो गये हैं और वे पाण्डव आपसे सुरक्षित होनेके कारण बारंबार बढ़ते जा रहे हैं
sarvathā parihīnāḥ sma tejasā ca balena ca | bhavatā pālyamānās te vivardhante punaḥ punaḥ ||
Duryodhana sagte: „In jeder Hinsicht sind wir an Glanz und Kraft völlig verarmt; jene Pāṇḍavas aber, weil sie von dir geschützt werden, wachsen immer wieder aufs Neue.“ Die Zeile hat einen moralischen Stachel: Er deutet den Aufstieg des Feindes nicht nur als dessen Verdienst, sondern als Folge fehlgeleiteten Schutzes — als Anspielung auf ein Versagen der Pflicht, die eigene Seite im Krieg zu sichern.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Power in war is tied to leadership and responsibility: if one’s protection and policy strengthen the opponent while one’s own side declines, it signals a lapse in strategic and ethical duty (svapakṣa-rakṣaṇa) and invites self-examination rather than mere blame.
Duryodhana laments that his side has lost vigor and strength, while the Pāṇḍavas keep prospering. He attributes their repeated rise to the protection given to them by the person he is addressing, using the complaint to pressure that leader toward harsher, more decisive action.