Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

दशशताक्षककुब्दरिनि:सृतः किरणकेसरभासुरपिज्जर: । तिमिरवारणयूथविदारण: समुदियादुदयाचलकेसरी,उदयाचलके शिखरपर चन्द्रमारूपी सिंहका उदय हुआ, जो पूर्व दिशारूपी कन्दरासे निकला था। वह किरणरूपी केसरोंसे प्रकाशित एवं पिंगलवर्णका था और अन्धकाररूपी गजराजोंके यूथको विदीर्ण कर रहा था

daśaśatākṣaka-kubdari-niḥsṛtaḥ kiraṇa-keśara-bhāsura-piṅgaraḥ | timira-vāraṇa-yūtha-vidāraṇaḥ samudiyād udayācala-kesarī ||

Sañjaya sprach: Aus der Höhle des Ostens erhob sich der Löwe des Udaya-Berges—der Mond—falb und strahlend, mit Strahlen wie einer Mähne, der die Herden elefantengleicher Finsternis zerriss.

दशशताक्षककुब्दरिनिःसृतःhaving emerged from the cave with a hundred-and-ten-eyed peak
दशशताक्षककुब्दरिनिःसृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootदशशत-अक्ष-ककुद्-दरि-निःसृत
FormMasculine, Nominative, Singular
किरणकेसरभासुरपिज्जरःtawny, radiant with ray-like mane
किरणकेसरभासुरपिज्जरः:
Karta
TypeAdjective
Rootकिरण-केसर-भासुर-पिज्जर
FormMasculine, Nominative, Singular
तिमिरवारणयूथविदारणःrending the herds of darkness-elephants
तिमिरवारणयूथविदारणः:
Karta
TypeAdjective
Rootतिमिर-वारण-यूथ-विदारण
FormMasculine, Nominative, Singular
समुदियात्may rise up / should arise
समुदियात्:
TypeVerb
Rootसम् + उद् + इ (इण्)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
उदयाचलकेसरीthe lion of the eastern mountain (i.e., the sun)
उदयाचलकेसरी:
Karta
TypeNoun
Rootउदय-अचल-केसरी
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
M
Moon (as udayācala-kesarī)
U
Udayācala (eastern mountain)
E
East (as Indra’s quarter, implied by daśaśatākṣaka)
D
Darkness (timira, personified)
E
Elephants (vāraṇa, metaphorical)