Shloka 4
तम्मिंस्त्वमानुषे युद्धे वर्तमाने महाभये । कर्णराक्षसयोर्नक्त दारुणप्रतिदर्शने,(न द्रौणिर्न कृपो द्रोणो न शल्यो न च माधव: । एक एव तु तेनासीद् योद्धा कर्णो रणे वृषा ।।) उस रात्रिकालमें जब कर्ण और घटोत्कचका अत्यन्त भयंकर और दारुण अमानुषिक युद्ध चल रहा था। उस समय न तो अश्व॒त्थामा, न कृपाचार्य, न द्रोणाचार्य, न शल्य और न कृतवर्मा ही घटोत्कचका सामना कर सके। अकेला दानवीर कर्ण ही रणभूमिमें उसके साथ जूझ रहा था
sañjaya uvāca |
tammiṁstvamānuṣe yuddhe vartamāne mahābhaye |
karṇarākṣasayor nakta dāruṇapratidarśane |
na drauṇir na kṛpo droṇo na śalyo na ca mādhavaḥ |
eka eva tu tenāsīd yoddhā karṇo raṇe vṛṣā ||
Sañjaya sprach: „In jener Nacht, als eine gewaltige, furchtbare, beinahe übermenschliche Schlacht tobte, erschien der Kampf zwischen Karṇa und dem Rākṣasa (Ghaṭotkaca) düster und grausam ohne Maß. Da vermochten weder Aśvatthāman noch Kṛpa noch Droṇa noch Śalya noch Kṛtavarman Ghaṭotkaca standzuhalten; allein Karṇa—unbeugsam wie ein Stier im Gefecht—rang mit ihm auf dem Feld.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how warfare can become 'amānuṣa'—beyond normal human bounds—yet responsibility in crisis often falls on individuals. It implicitly contrasts collective incapacity with solitary steadfastness, showing how courage and resolve can momentarily uphold an entire side amid overwhelming fear.
During a terrifying night battle, Ghaṭotkaca’s rākṣasa power makes him nearly unstoppable. Major Kaurava warriors—Aśvatthāman, Kṛpa, Droṇa, Śalya, and Kṛtavarman—cannot face him effectively, and Karṇa alone continues to engage him directly in combat.