Shloka 52
Adhyāya 16: Saṃśaptaka-vrata and the Diversion of Arjuna (द्रोणपर्व, अध्याय १६)
पज्चालाश्व मनोज्ञाभिववमग्धि: सूर्यमिवर्षय: । उस समय हर्षमें भरे हुए पाण्डव, सूंजय और पांचाल वीर जैसे ऋषिगण सूर्यदेवकी स्तुति करते हैं, उसी प्रकार मनोहर वाणीसे कुन्तीकुमार अर्जुनके गुणगान करने लगे ।। ५१ न् |! एवं स्वशिबिरं प्रायाज्जित्वा शत्रून् धनंजय:,इस प्रकार शत्रुओंको जीतकर सब सेनाओंके पीछे श्रीकृष्णसहित अर्जुन बड़ी प्रसन्नताके साथ अपने शिविरको गये
sañjaya uvāca | pañcālāś ca manojñābhir vāgbhir maghā iva ṛṣayaḥ sūryam stuvantaḥ, tathā hṛṣṭāḥ pāṇḍavāḥ śūra-sṛñjayāḥ pañcālāś ca manohara-vāṇyā kuntīkumāraṃ arjunaṃ guṇair agāyanta | evaṃ svaśibiraṃ prāyāj jitvā śatrūn dhanañjayaḥ |
Sañjaya sprach: Wie die Seher mit wohlklingenden Hymnen die Sonne preisen, gleich den Maruts, so begannen auch die Pāṇḍavas—von Freude erfüllt—zusammen mit den heldenhaften Sṛñjayas und den Kriegern von Pañcāla, in anmutigen Worten die Tugenden Arjunas, des Sohnes Kuntīs, zu rühmen. So kehrte Dhanañjaya (Arjuna), nachdem er die Feinde überwunden hatte, frohen Herzens in sein Lager zurück, begleitet von Śrī Kṛṣṇa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that rightful success in war should culminate in gratitude and disciplined praise of virtue (guṇa), not in cruelty or pride. Communal celebration functions as moral reinforcement: the allies honor excellence and right effort, paralleling sacred praise offered to the Sun.
After a successful engagement, the Pāṇḍavas along with the Sṛñjaya and Pañcāla heroes joyfully extol Arjuna’s qualities in pleasing words. Having defeated the enemy, Arjuna (Dhanañjaya), accompanied by Kṛṣṇa, returns happily to his own camp.