Shloka 20
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सात्यकि-अलम्बुसयोर्युद्धवर्णनम्
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue; Account of Sātyaki vs Alambusa
नानाविधानि सैन्यानि तव हत्वा तु सात्वतः । प्रविष्टस्तावकं सैन्यं द्रावयित्वा चमूं भूशम्,इस प्रकार आपकी नाना प्रकारकी सेनाओंका संहार करके तथा बहुत-से सैनिकोंको भगाकर सात्यकि आपकी सेनाके भीतर घुस गये
nānāvidhāni sainyāni tava hatvā tu sātvatāḥ | praviṣṭas tāvakaṃ sainyaṃ drāvayitvā camūṃ bhūśam ||
Sañjaya sprach: Nachdem der Sātvata-Krieger (Sātyaki) vielerlei deiner Truppen erschlagen hatte, drang er mit Gewalt in dein Heer ein; nachdem er das Aufgebot in die Flucht geschlagen und die Soldaten auseinandergetrieben hatte, setzte er seinen Vorstoß durch das Schlachtfeld fort. Der Bericht unterstreicht die düstere Ethik des kṣatriya-Krieges: Tapferkeit misst sich am Brechen feindlicher Formationen, doch der Preis ist die Vernichtung und die Panik unzähliger Menschen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of decisive action in war—breaking enemy ranks and causing a rout—while implicitly reminding the listener of war’s moral weight: victory is narrated through slaughter and the terror of fleeing soldiers.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Sātyaki, after killing many of the Kaurava troops, penetrated deep into their formation and scattered the host, sending many warriors running.