Shloka 15

Droṇa-parva Adhyāya 114 — Karṇa–Bhīmasena Missile Exchange, Disarmament, and Arjuna’s Intervention

Devanagari script

अभिजानामि त॑ देशं यत्र यास्याम्यहं प्रभो । हलशक्तिगदाप्रासचर्मखड््‌गर्धितोमरम्‌

Transliteration

abhijānāmi taṁ deśaṁ yatra yāsyāmy ahaṁ prabho | halaśaktigadāprāsacarmakhaḍgārdhitomarām ||

Translation

Sañjaya sprach: „O Herr, ich erkenne die Gegend, in die ich gehen werde—wo der Boden von Waffen übersät und gespickt ist: pflugscharartige Klingen, Speere, Keulen, Wurfspieße, Schilde, Schwerter und widerhakige Wurflanzen.“

Word by Word

• अभिजानामि: I know/recognize
• अभिजानामि: Karta
• Type: Verb
• Root: अभि-ज्ञा (धातु: ज्ञा)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• देशम्: place/region
• देशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देश
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• यास्यामि: I shall go
• यास्यामि: Karta
• Type: Verb
• Root: या (धातु: या)
• Form: लृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रभो: O lord/master
• Type: Noun
• Root: प्रभु
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• हल-शक्ति-गदा-प्रास-चर्म-खड्ग-ऋद्धि-तोमरम्: a tomara (javelin) endowed with plough, spear, mace, lance, shield, sword, and prosperity/power (i.e., richly furnished/armed)
• हल-शक्ति-गदा-प्रास-चर्म-खड्ग-ऋद्धि-तोमरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तोमर (प्रधान-प्रातिपदिक); उपपद-समासाङ्गानि: हल, शक्ति, गदा, प्रास, चर्म, खड्ग, ऋद्धि
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• prabhu (addressed lord, i.e., Dhṛtarāṣṭra)
• deśa (region/place)
• hala
• śakti
• gadā
• prāsa
• carma (shield)
• khaḍga
• ardhi
• tomara