Shloka 40
Adhyāya 110: Dhṛtarāṣṭra’s Lament on Fate; Saṃjaya’s Reproof and the Princes’ Assault on Bhīma (द्रोणपर्व, अध्याय ११०)
Devanagari script
तत: शरसहस््राणि प्रादुरासन् समन्ततः । तैः शरैस्तव सैन्यस्य विद्रव: सुमहान भूत्,उससे चारों ओर सहस्रों बाण प्रकट होने लगे। उन बाणोंद्वारा आपकी सेनाका महान् संहार होने लगा
Transliteration
tataḥ śarasahasrāṇi prādurāsan samantataḥ | taiḥ śaraiḥ tava sainyasya vidravaḥ sumahān bhūt |
Translation
Sañjaya sprach: Da erschienen ringsum plötzlich Tausende von Pfeilen. Von diesen Geschossen getroffen, geriet dein Heer in eine gewaltige Flucht und Verwüstung.
Word by Word
ततःthen; from that (time/place)
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय (पञ्चमी-अर्थे)
शर-सहस्राणिthousands of arrows
शर-सहस्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रादुरासन्appeared; came into manifestation
प्रादुरासन्:
Kriya
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन
समन्ततःon all sides; all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
Formअव्यय
तैःby those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शरैःby arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तवof you; your
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विद्रवःrout; flight; scattering
विद्रवः:
Karta
TypeNoun
Rootविद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुमहान्very great
सुमहान्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभूत्was; happened; became
अभूत्:
Kriya
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
arrows (śara)Y
your army (tava sainya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes