Shloka 41

तदस्त्र॑ प्रेरितं तेन भीमसेनेन संयुगे । राक्षसस्य महामायां हत्वा राक्षसमार्दयत्‌

tad astraṁ preryitaṁ tena bhīmasenena saṁyuge | rākṣasasya mahāmāyāṁ hatvā rākṣasam ārdhayat ||

Sañjaya sprach: Mitten im Kampf zerschlug jene Waffe, von Bhīmasena in Gang gesetzt, die große Täuschung (māyā) des Rākṣasa und traf dann den Rākṣasa selbst vernichtend.

तत्that (weapon/that missile)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्त्रम्weapon, missile
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रेरितम्sent, impelled
प्रेरितम्:
TypeVerb
Rootप्रेरित
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
भीमसेनेनby Bhimasena
भीमसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
राक्षसस्यof the rakshasa
राक्षसस्य:
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Genitive, Singular
महामायाम्great illusion (magic)
महामायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहामाया
FormFeminine, Accusative, Singular
हत्वाhaving slain/destroyed
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
राक्षसम्the rakshasa
राक्षसम्:
Karma
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Accusative, Singular
आर्दयत्tormented, crushed, struck down
आर्दयत्:
TypeVerb
Rootआर्द् (आर्दयति)
Formलङ् (imperfect), Past, Third, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
भीमसेन (Bhīmasena/Bhīma)
राक्षस (Rākṣasa)

Educational Q&A

The verse highlights that in righteous warfare, a warrior must not be misled by छल (māyā). Ethical strength includes discernment—piercing deception—and decisive action to protect the just cause.

Sañjaya reports that Bhīma launches a weapon in battle; it destroys the Rākṣasa’s powerful illusion and then overpowers/strikes down the Rākṣasa himself.