Shloka 47
कर्णभीमयुद्धम्
Karna–Bhīma Combat Report
इत्यासीत् सुमहाउ्छब्द: पाण्डुसैन्यस्य भारत । भारत! माननीय नरेश! पाण्डुसेनामें यह महान् कोलाहल होने लगा कि *राजा मारे गये, राजा मारे गये' ।। ततस्त्वरितमारुह्म सहदेवरथं नृप: । अपायाज्जवनैरश्वैः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर:,तदनन्तर कुन्तीपुत्र राजा युधिष्ठिर तुरंत ही सहदेवके रथपर आरूढ़ हो अपने वेगशाली घोड़ोंद्वारा वहाँसे हट गये
ity āsīt sumahāñ chabdaḥ pāṇḍu-sainyasya bhārata | rājā māritaḥ rājā mārita iti || tataḥ tvaritam āruhya sahadeva-rathaṃ nṛpaḥ | apāyāj javanaiḥ aśvaiḥ kuntī-putro yudhiṣṭhiraḥ ||
Sañjaya sprach: „O Bhārata, im Heer der Pāṇḍavas erhob sich ein gewaltiger Aufruhr: ‘Der König ist erschlagen! Der König ist erschlagen!’ Da bestieg König Yudhiṣṭhira, Kuntīs Sohn, eilends Sahadevas Wagen und zog sich von dort zurück, fortgetragen von schnellen Rossen.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how quickly collective fear and rumor can shake an army’s morale, and how a leader must respond decisively. It also raises an ethical tension in war: preserving the king (and thus the cause and order of the army) may require immediate withdrawal rather than impulsive engagement.
A loud cry spreads through the Pāṇḍava forces that “the king has been slain.” In response, Yudhiṣṭhira rapidly mounts Sahadeva’s chariot and departs from the spot with swift horses, indicating a sudden retreat or repositioning amid battlefield confusion.