Shloka 26
भीष्मपर्व — अध्याय ६६: तुमुलसंग्रामवर्णनम्
The Tumult of Battle Described
तमायान्तं तथा दृष्टवा व्यात्ताननमिवान्तकम् । भीष्म भीमो महाबाहूु: प्रत्युदीयादमर्षित:,मुँह फैलाये हुए यमराजके समान भीष्मजीको आते देख महाबाहु भीमसेन अमर्षमें भरकर उनका सामना करनेके लिये आगे बढ़े
tam āyāntaṁ tathā dṛṣṭvā vyāttānanaṁ ivāntakam | bhīṣmaṁ bhīmo mahābāhuḥ pratyudīyād amarṣitaḥ ||
Sañjaya sprach: Als er Bhīṣma heranstürmen sah, gleich dem Tod selbst mit weit aufgerissenem Rachen, trat der starkarmige Bhīma—von grimmigem Zorn erfüllt—vor, um ihm entgegenzutreten. Dieser Augenblick fasst die moralische Spannung des Krieges: persönlicher Groll und heldenhafter Entschluss erheben sich gegen einen verehrten Ältesten, den die Pflicht an das Schlachtfeld bindet.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, righteous duty (dharma) and personal emotion collide: Bhīma’s anger drives him forward, while Bhīṣma—an elder bound by vow and allegiance—appears as an unavoidable force. It cautions that even justified causes can be pursued with inner turbulence, and that ethical struggle persists amid battlefield necessity.
Sañjaya narrates that Bhīṣma is advancing in battle with terrifying intensity, compared to Death with an open mouth. Seeing this, Bhīma, powerful and enraged, steps forward to meet and oppose Bhīṣma directly.