Shloka 9
Arjuna–Bhīṣma Strategic Engagement and Mutual Arrow-Interdiction (भीष्मार्जुनसमागमः)
शड्खदुन्दुभिनिर्घोषं वारणानां च बृंहितम् । सिंहनादं च सैन्यानां भीमसेनरवो<भ्य भूत्,भीमसेनकी वह गर्जना शंख और दुन्दुभियोंके गम्भीर घोष, गजराजोंके चिग्घाड़नेकी आवाज तथा सैनिकोंके सिंहनादको भी दबाकर सब ओर सुनायी देने लगी
śaṅkha-dundubhi-nirghoṣaṁ vāraṇānāṁ ca bṛṁhitam | siṁha-nādaṁ ca sainyānāṁ bhīmasena-ravo 'bhyabhūt ||
Sañjaya sprach: Das Brüllen Bhīmasenas stieg auf und breitete sich nach allen Seiten aus; es übertönte das tiefe Dröhnen von Muschelhörnern und Kriegstrommeln, das Trompeten der Kriegselefanten und selbst die löwenhaften Schlachtrufe der versammelten Truppen—ein Omen wilder Entschlossenheit, während die Gewalt der Schlacht sich verdichtet.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner force and resolve can dominate external noise: Bhīma’s roar symbolizes unwavering courage and the power of a determined will, reminding readers that moral and psychological strength often shapes the course of conflict as much as weapons do.
As the armies prepare amid conches, drums, elephant-trumpets, and soldiers’ shouts, Bhīma’s tremendous roar rises above all other sounds and is heard everywhere, intensifying the battlefield atmosphere and signaling the Pāṇḍava side’s fierce readiness.