Shloka 45

Bhīṣma–Karṇa Saṃvāda on the Śaraśayyā (भीष्म–कर्ण संवादः शरशय्यायाम्)

Devanagari script

धृष्टद्युम्नस्तु राजेन्द्र सर्वसैन्यान्यचोदयत्‌ । अभ्यद्रवत गाड़ेयं मा भैष्ट रथसत्तमा:,राजेन्द्र! उस समय धृष्टद्युम्नने अपनी समस्त सेनाओंको प्रेरणा देते हुए कहा--*श्रेष्ठ रथियो! गंगानन्दन भीष्मपर धावा करो। उनसे तनिक भी भय न मानो”

Transliteration

sañjaya uvāca | dhṛṣṭadyumnas tu rājendra sarvasainyāny acodayat | abhyadravat gāṅgeyaṃ mā bhaiṣṭa rathasattamāḥ |

Translation

Sanjaya sprach: „O König, Dhrishtadyumna rief alle Abteilungen seines Heeres auf und trieb sie voran: ‚Stürmt auf Bhishma, den Sohn der Ganga! O Vortrefflichste unter den Wagenkämpfern, fürchtet euch nicht!‘“

Word by Word

• धृष्टद्युम्नः: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• राजेन्द्र: O king of kings (O best of kings)
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• सर्व: all
• सर्व: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• सैन्यानि: armies/troops
• सैन्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: सैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• अचोदयत्: urged/impelled
• Type: Verb
• Root: चुद्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• अभ्यद्रवत: ran towards/charged
• Type: Verb
• Root: द्रु
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• गाङ्गेयम्: the son of Ganga (Bhishma)
• गाङ्गेयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गाङ्गेय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• मा: do not
• Type: Indeclinable
• Root: मा

• भैष्ट: fear (you all)
• Type: Verb
• Root: भी
• Form: Imperative (Loṭ), 2nd, Plural, Parasmaipada

• रथसत्तमाः: O best of chariot-warriors
• Type: Noun
• Root: रथसत्तम
• Form: Masculine, Vocative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Dhritarashtra
• Dhrishtadyumna
• Bhishma (Gāṅgeya, son of Ganga)
• Pandava army (implied by Dhrishtadyumna’s command)