Shloka 39
राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations
नारदश्न बभूवात्र तुम्बुरुश्न महाद्युति: । विश्वावसश्रित्रसेनस्तथान्ये गीतकोविदा:,नारद, महातेजस्वी तुम्बुरु, विश्वावसु, चित्रसेन तथा अन्य संगीतकलाकोविद, गाननिपुण एवं नृत्यविशारद गन्धर्व प्रतिदिन यज्ञकार्यके बीच-बीचमें समय मिलनेपर अपनी नाच-गानकी कलाओंद्वारा उन ब्राह्मणोंका मनोरंजन करते थे
vaiśampāyana uvāca |
nāradaś ca babhūvātra tumburuś ca mahādyutiḥ |
viśvāvasuś citrasenaḥ tathānye gītakovidāḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Auch Nārada war dort und der strahlende Tumburu, dazu Viśvāvasu, Citrasena und andere Gandharvas, kundig im Gesang. Wann immer sich zwischen den Opferhandlungen ein Zwischenraum fand, erfreuten sie die versammelten Brāhmaṇas immer wieder mit ihrer Kunst des Singens und Tanzens—und zeigten, dass heilige Arbeit von verfeinerter, disziplinierter Freude begleitet sein kann, die die Ritualgemeinschaft trägt, statt sie abzulenken.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that sacred rites can be supported by cultured arts when they are aligned with dharma—music and dance here function as respectful, community-strengthening accompaniment to yajña, not as indulgent distraction.
During the Ashvamedha-related sacrificial proceedings, renowned celestial musicians—Nārada, Tumburu, Viśvāvasu, Citrasena, and other Gandharvas—are present and, during breaks in ritual activity, entertain the attending brāhmaṇas with song and dance.