Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

वज्रदत्तेन सह अर्जुनयुद्धम्

Arjuna’s engagement with Vajradatta during the Aśvamedha circuit

ततः: स पुनरारुह्म वारणप्रवरं रणे | अव्यग्रः प्रेषयामास जयार्थी विजयं प्रति,तदनन्तर वज्रदत्तनें पुन: उस श्रेष्ठ गजराजपर आरूढ़ हो रणभूमिमें बिना किसी घबराहटके विजयकी अभिलाषा रखकर अर्जुनकी ओर उस हाथीको बढ़ाया

tataḥ sa punar āruhya vāraṇapravaraṃ raṇe | avyagraḥ preṣayāmāsa jayārthī vijayaṃ prati ||

Dann bestieg er auf dem Schlachtfeld erneut den vorzüglichsten der Elefanten. Unbeirrt und auf Sieg bedacht, trieb er ihn voran auf Vijaya (Arjuna) zu, um im Kampf den Triumph zu erringen.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
FormAvyaya
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
TypeVerb
Rootआ-रुह्
FormAbsolutive (Gerund), indeclinable
वारणप्रवरम्the best of elephants
वारणप्रवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवारणप्रवर
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
अव्यग्रःunagitated, unflurried
अव्यग्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootअव्यग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रेषयामासsent forth, urged on
प्रेषयामास:
TypeVerb
Rootप्र-इष्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular, Parasmaipada
जयार्थीdesiring victory
जयार्थी:
Karta
TypeAdjective
Rootजयार्थिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विजयम्victory
विजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
FormAvyaya (preposition)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vijaya (Arjuna)
F
foremost elephant (vāraṇapravara)

Educational Q&A

The verse highlights steadiness of mind (avyagraḥ) and determined effort in one’s chosen duty; in a martial context it portrays the kṣatriya ideal of acting without panic while pursuing the intended objective.

A warrior remounts a superior war-elephant and, remaining calm, drives it forward toward Vijaya—i.e., Arjuna—seeking victory in the ongoing battle.