Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचन: । सयज्ञारि: सकामारिर्महादंष्टी महायुध:

bandhano bandhakartā ca subandhanavimocanaḥ | sayajñāriḥ sakāmārir mahādaṃṣṭī mahāyudhaḥ ||

Vāyu-deva sprach: „Er ist die Fessel selbst und zugleich der Schöpfer der Fessel; und doch ist Er der Befreier aus den festesten Banden. Er steht bei denen, die dem Opfer (yajña) Dakṣas widerstehen, und bei denen, die das Begehren bezwungen haben. Er ist der Großzahnige und der Träger mächtiger Waffen.“

बन्धनःthe binder; bondage (as an epithet)
बन्धनः:
Karta
TypeNoun
Rootबन्धन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
बन्धकर्ताmaker/author of bondage
बन्धकर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootबन्ध-कर्ता (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सुबन्धनविमोचनःliberator from strong bondage
सुबन्धनविमोचनः:
Karta
TypeNoun
Rootसु-बन्धन-विमोचन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सयज्ञारिःone associated with the enemy of the sacrifice (yajña)
सयज्ञारिः:
Karta
TypeNoun
Rootस-यज्ञ-अरि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सकामारिःone associated with the foe of Kāma (desire)
सकामारिः:
Karta
TypeNoun
Rootस-काम-अरि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महादंष्टीgreat-fanged; having huge tusks
महादंष्टी:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-दंष्ट्रिन्/दंष्टी (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महायुधःgreat-weaponed; bearing mighty weapons
महायुधः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-आयुध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
D
Dakṣa-yajña (implied by ‘yajña’ and its opponents)
M
Māyā (implied by the gloss on subandhanavimocanaḥ)
N
Narasiṃha (implied by the gloss on mahādaṃṣṭī)