Shloka 55
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
वाणिज्यं सत्पथस्थानमातिथ्यं प्रशमो दम: । विप्राणां स्वागतं त्यागो वैश्यधर्म: सनातन:,पशुओंका पालन, खेती, व्यापार, अग्निहोत्रकर्म, दान, अध्ययन, सन्मार्गका आश्रय लेकर सदाचारका पालन, अतिथि-सत्कार, शम, दम, ब्राह्मणोंका स्वागत और त्याग--ये सब वैश्योंके सनातन धर्म हैं
vāṇijyaṁ satpathasthānam ātithyaṁ praśamo damaḥ | viprāṇāṁ svāgataṁ tyāgo vaiśyadharmaḥ sanātanaḥ ||
Śrī Maheshvara sprach: „Handel auf dem rechten Pfad, Gastfreundschaft, innere Ruhe und Selbstzucht, die Ehrung und Begrüßung der Brahmanen sowie Großmut durch Entsagung — dies ist das ewige Dharma des Vaiśya.“
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse defines the perennial ethical duties of the Vaiśya: earn through commerce without abandoning righteousness, practice hospitality, cultivate mental calm and sensory restraint, honor Brahmins, and practice generosity/renunciation.
In Anuśāsana Parva’s instruction-focused setting, Śrī Maheśvara is presented as teaching dharma; here he enumerates the characteristic obligations of the Vaiśya within the broader discourse on conduct and social duties.