Shloka 7
Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
तप: श्रुतं च योनिश्चाप्येतद् ब्राह्मण्यकारणम् | त्रिभिर्गुणै: समुदितस्ततो भवति वै द्विज:,ब्राह्मणत्वके तीन कारण माने गये हैं--तपस्या, शास्त्रज्ञान और विशुद्ध ब्राह्मणकुलमें जन्म। जो इन तीनों गुणोंसे सम्पन्न है, वही सच्चा ब्राह्मण है
tapaḥ śrutaṃ ca yoniś cāpy etad brāhmaṇya-kāraṇam | tribhir guṇaiḥ samuditas tato bhavati vai dvijaḥ ||
Maitreya sprach: „Askese, heilige Überlieferung (śruti) und Geburt in einer reinen Brahmanenlinie — dies sind die Ursachen des Brahmanentums. Darum ist, wer mit diesen drei Eigenschaften ausgestattet ist, wahrhaft ein Dvija, ein ‚Zweimalgeborener‘.“
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is grounded in a triad: disciplined austerity (tapas), scriptural learning (śruta), and proper lineage/birth (yoni). A person who embodies all three is affirmed as a true dvija.
In a didactic passage of the Anuśāsana Parva, the sage Maitreya states criteria for Brahmin identity, emphasizing ethical discipline and learning alongside birth, as part of broader instruction on dharma and social-religious duties.